Kars'ta Gezilecek Yerler: Doğu Ekspresi'nden Çıldır Gölü'ne 10 Efsane Durak

Kars, sadece bir şehir değil; Doğu Anadolu’nun en ucunda, zamanın donduğu ve masalların gerçeğe dönüştüğü bir kış rüyasıdır. Sokaklarında yürürken kendinizi bir Rus romanının satır aralarında geziyor gibi hissedeceğiniz, donmuş gölün üzerinde yürümenin heyecanını yaşayacağınız ve binlerce yıllık tarihin sessiz tanıklığına kulak vereceğiniz eşsiz bir coğrafyadan bahsediyoruz.

Son yıllarda Doğu Ekspresi ile popülaritesi artsa da, Kars’ı gerçek anlamda keşfetmek; tren garında inip, şehri ve çevresindeki hazineleri özgürce dolaşabilmekten geçer. Çünkü Ani’nin rüzgarı, Çıldır’ın buzu ve Boğatepe’nin lezzetleri, şehir merkezinin sınırlarının çok ötesindedir.

Kars Gezisi İçin En Doğru Zaman: Ne Zaman Gidilir?

Kars, "beyaz uykusuna" yattığı kış aylarında en görkemli halini alır. Eğer Çıldır Gölü’nün üzerinde yürümek, Sarıkamış’ın kristal karında kayak yapmak ve o meşhur kar manzaralarını fotoğraflamak istiyorsanız Aralık sonu ile Mart başı arası en ideal dönemdir. Ancak bahar aylarında (Mayıs-Haziran) uçsuz bucaksız yeşil yaylaları ve açan çiçekleriyle Kars’ın bambaşka, rengarenk bir yüzü olduğunu da hatırlatalım.

Kars’ta Mutlaka Görmeniz Gereken 10 Efsane Durak

Kars gezinizi sadece şehir merkeziyle sınırlamayın. Kış tatili için planlarınızı yaparken, şehrin çevresine dağılmış bu 10 noktayı mutlaka rotanıza ekleyin. 

1. Ani Harabeleri (Binbir Kilise Şehri)

Kars merkezine yaklaşık 45 kilometre uzaklıkta, Türkiye-Ermenistan sınırını çizen Arpaçay’ın kıyısında yer alan Ani, listenin tartışmasız ilk sırasındadır.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu antik kent, geniş bir düzlüğe yayılmıştır. Aracınızı park edip surlardan içeri girdiğinizde, rüzgarın sesinden başka hiçbir şey duymazsınız. Tigran Honents Kilisesi’nin freskleri, Büyük Katedral’in (Fethiye Camii) heybeti ve İpek Yolu’nun izlerini taşıyan köprü kalıntıları sizi yüzyıllar öncesine götürür. Ani, yürüyerek keşfedilmesi gereken, uçsuz bucaksız bir açık hava müzesidir.

2. Çıldır Gölü ve Atlı Kızaklar

Kışın Kars’a gidip de Çıldır Gölü’ne uğramamak, geziyi yarım bırakmak demektir. Kars merkeze yaklaşık 1 saatlik sürüş mesafesindeki bu göl, kışın tamamen donarak devasa bir buz pistine dönüşür.

Aracınızla göl kenarına vardığınızda, gölün üzerinde yürüyen insanlar ve atlı kızaklar görürsünüz. Buzun üzerinde yürürken derinlerden gelen çıtırtı sesleri başta ürkütse de, buzun kalınlığına güvenip bu deneyimin tadını çıkarın. Ayrıca göl üzerindeki balıkçıların "Eskimo usulü" buzları kırarak Sarı Sazan avlamasını izleyebilir, çevredeki restoranlarda bu lezzetli balığı tadabilirsiniz.

3. Kars Kalesi ve Panoramik Şehir Manzarası

Şehrin merkezinde, sarp bir tepe üzerine kurulu olan Kars Kalesi, şehri kuşbakışı izlemek için en iyi noktadır. 1153 yılında Saltuklular tarafından inşa edilen kale, defalarca yıkılıp onarılmıştır.

Kaleye çıkan yol biraz yokuşlu olsa da, zirveye vardığınızda Kars’ın o meşhur ızgara planlı mimarisini, Kars Çayı’nı ve tarihi taş köprüyü tek bir karede görebilirsiniz. Özellikle gün batımında fotoğraf çekmek için harika bir lokasyondur.

4. Baltık Mimarisi ve Şehir Merkezi Sokakları

Kars, 1878-1918 yılları arasında Rus işgalinde kaldığı dönemde, Hollandalı mühendislerin çizdiği ızgara şehir planına göre yeniden inşa edilmiştir.

• Deneyim: Ordu Caddesi, Gazi Ahmet Muhtar Paşa Caddesi ve çevresindeki sokaklarda aracınızla veya yürüyerek gezerken, kendinizi St. Petersburg’un küçük bir maketinde gibi hissedersiniz. Kesme bazalt taşından yapılan, yüksek tavanlı ve süslemeli bu binalar, Kars’a o karakteristik "Avrupai" havasını verir.

5. Sarıkamış Kayak Merkezi

Dünyada sadece Alpler’de ve Sarıkamış Kayak Merkezi’nde görülen "Kristal Kar" (toz kar), burayı kayak tutkunları için bir mabet haline getirir.

Çam ormanlarının arasında, rüzgardan korunaklı pistleriyle Sarıkamış, hem profesyoneller hem de yeni başlayanlar için idealdir. Şehir merkezine yaklaşık 50 dakika uzaklıktadır. Kayak yapmasanız bile, teleferikle zirveye çıkıp bembeyaz orman manzarasında sıcak bir şeyler içmek için bile gidilmeye değer.

6. Boğatepe Köyü (Zavot) ve Peynir Müzesi

Gastronomi meraklıları için en özel durak burasıdır. Merkeze yaklaşık 1 saatlik mesafedeki Boğatepe, Türkiye’nin tek peynir müzesine ev sahipliği yapar.

Kars Gravyeri’nin doğum yeri olan bu köyde, peynir yapımının inceliklerini öğrenebilir ve yerel üreticilerden, aylarca olgunlaştırılmış gerçek gravyer ve Kars kaşarı satın alabilirsiniz. Köyde sunulan kahvaltılar, tamamen organik ve yerel ürünlerden oluşur.

7. Fethiye Camii (Aleksandr Nevski Katedrali)

Şehrin en görkemli yapılarından biridir. Aslen bir Rus kilisesi olarak inşa edilen yapı, Cumhuriyet döneminde camiye dönüştürülmüştür.

Geniş avlusu ve soğan kubbeli mimarisiyle hemen dikkat çeker. İçeri girdiğinizde, kilise mimarisinin cami dokusuyla nasıl harmanlandığını görebilirsiniz. Yanındaki geniş caddeler, aracınızı park edip çevreyi keşfetmek için uygundur.

8. Tarihi Taş Köprü ve Kars Çayı

Kars Kalesi’nin eteğinde, Kars Çayı üzerinde yer alan bu köprü, Osmanlı döneminden (1579) kalma en önemli eserlerden biridir.

Kesme bazalt taşından yapılan üç kemerli köprü, hala aktif olarak kullanılmaktadır. Köprünün hemen yanındaki hamamlar ve Evliya Camii ile birlikte oluşturduğu tarihi siluet, Kars’ın en çok fotoğraflanan karelerinden biridir.

9. Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi

Yakın tarihe ilgi duyanlar için duygusal ve öğretici bir duraktır. Osmanlı-Rus savaşları ve Sarıkamış Harekatı’nın anlatıldığı müze, tarihi tabyaların içinde yer alır.

Müzenin dış bahçesinde sergilenen, Kazım Karabekir Paşa’ya hediye edilen "Beyaz Vagon" da burada görülebilir. İnteraktif sunumlar ve canlandırmalarla, bölgenin yaşadığı zorlu savaş yılları etkileyici bir dille anlatılır.

10. Katerina Köşkü

Sarıkamış ormanlarının derinliklerinde, Çar II. Nikola tarafından eşi Katerina için yaptırılan (aslında av köşkü olan) bu ahşap yapı, hüzünlü güzelliğiyle bilinir.

Köşk, tamamen ahşap geçme tekniğiyle (çivi kullanılmadan) yapılmıştır. Günümüzde restorasyon süreçleri gündemde olsa da, dışarıdan karlar altındaki o yalnız duruşunu görmek bile etkileyicidir. Kış aylarında köşke giden orman yolu karlı ve buzlu olabilir. Altı yüksek bir araç veya kış lastiği donanımıyla gitmek güvenliğiniz için önemlidir.

Kars Mutfağı: Soğuk Havada İçinizi Isıtacak Lezzetler

Kars gezisi, damaklarda da unutulmaz izler bırakır. Uzun ve sert geçen kışlar, mutfak kültürünü şekillendirmiştir.

• Kars Kazı: Şehrin imza yemeğidir. Karlar düştükten sonra kesilen ve kurutulan kaz eti, bulgur pilavı eşliğinde sunulur.

• Hangel: Bir tür etsiz mantı diyebileceğimiz, sarımsaklı yoğurt ve kızarmış soğanla servis edilen hamur işi.

• Piti (Bozbaş): Nohut ve kuzu etiyle güveçte yapılan, safranla renklendirilen doyurucu bir yemek.

• Kars Balı ve Kaşarı: Dönüş yolunda bagajınızda mutlaka yer açmanız gereken lezzetlerdir.

Kars Gezisi İçin Pratik İpuçları

Kars Harakani Havalimanı, şehir merkezine oldukça yakındır (yaklaşık 6-7 km). Doğu Ekspresi biletlerinin çok zor bulunması nedeniyle, pek çok gezgin şehre uçakla gelip, gezisine buradan başlamayı tercih etmektedir. Siz de kiralık araç ile gezi planı yapıyorsanız, Kars araç kiralama sayfamızdan hemen rezervasyon yapabilirsiniz.

Kars’ın gezilecek yerleri (Ani, Çıldır, Boğatepe, Sarıkamış) birbirine uzak mesafelerde olduğu için toplu taşıma ile bu rotayı tamamlamak oldukça zordur ve zaman kaybettirir. Havalimanından veya şehir merkezinden teslim alacağınız, kış şartlarına uygun donanımlı bir araç, size kendi rotanızı çizme özgürlüğü verecektir. Ani’de gün batımını beklemek veya Çıldır Gölü’nde saatinize bakmadan vakit geçirmek ancak bu özgürlükle mümkündür.

Konaklama için şehir merkezindeki tarihi Rus binalarından dönüştürülen butik oteller, atmosferi yaşamak için en iyi seçenektir. Doğu’nun bu gizemli şehri, sadece görülmesi gereken bir yer değil, hissedilmesi gereken bir hikayedir. Bavulunuzda en kalın kıyafetlerinizi, yanınızda fotoğraf makinenizi ve altınızda sizi bu hikayeye taşıyacak güvenli aracınızı eksik etmeyin.